kürtler, kürt tarihi, kürt devletleri, kürt sorunu, kürt isyanları, kürt dili ve edebiyatı

Ve beklenen... Leipzig Özgürlük Ödülü: Ahmet Altan

Sat, 17 Oct 2009 22:19:00 +0300

Ahmet Altan, Leipzig Özgürlük Ödülü’nü aldı: Bu ödüle ihtiyaç duymayacak bir dünya kuracağız

Ahmet Altan dünyanın en prestijli basın ödüllerinden “Leipzig Özgürlük ve Medyanın Geleceği Ödülü”nü Almanya’da düzenlenen törenle aldı. Ödül, Altan’la birlikte İtalya’dan Roberto Saviano ve Hırvatistan’dan Duşan Milyus’a verildi.

Taraf Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni ve Başyazarı Ahmet Altan’ın ödül töreninde yaptığı konuşmanın tam metnini yayımlıyoruz:
Doğa, dengesini vahşet üzerine kurmuştur. Bütün canlılar kendi çıkarları için başka canlıları parçalar, öldürür, yok ederler. Bu vahşette bir masumiyet vardır. Çünkü bunu içgüdüleriyle, yaşamlarını sürdürebilmek için yaparlar. Doğa, onlara böyle yapmalarını emreder.

İnsanlar da bu vahşetten paylarını almışlardır. Bütün canlılar gibi onlar da vahşidirler. İnsanları, diğer canlılardan ayıran iki önemli özellikleri bulunur. Birincisi, bu vahşete kendi akıllarını ve bilinçlerini katıp, doğanın masum vahşetini, günahkâr bir kötülüğe çevirirler.
İkinci özellikleri ise bununla tam anlamıyla çelişir. İnsanlar, zayıfların ve güçsüzlerin haksızlığa uğramasına karşı çıkan bir başka güdüye sahiptirler. Buna vicdan deriz. Hangi ırktan, hangi dinden, hangi kültürden olursanız olun bir adam bir çocuğu dövdüğünde buna isyan edersiniz.

Bütün hayatımızı, bütün kişiliğimizi, bütün varlığımızı, doğuştan sahip olduğumuz bu özelliklerimizden hangisine sahip çıktığımız, hangisini besleyip büyüttüğü.. ( devamı )

Kandil boşalmaya başladı

Sat, 17 Oct 2009 22:16:00 +0300

Apo’nun çağrısı üzerine PKK üç grup gönderiyor Mahmur’dan gelen ilk grup pazartesi Silopi’de olacak. Ardından Avrupa ve Kandil’den gelen üst düzey isimler Türkiye’ye girecek

Abdullah Öcalan’ın, “Barış grupları Türkiye’ye gelsin” açıklamasının ardından PKK da barış gruplarını göndereceğini açıkladı. Fırat Haber Ajansı’nda yayınlanan KCK açıklamasında, örgütün Avrupa, Mahmur ve Kandil’den üç ayrı grubu Türkiye’ye göndereceği bildirildi.

Açıklamada şöyle denildi: “Hareketimizin yönetimi, çağrıyı yerinde ve uygun görmüş bulunmaktadır. Aynı zamanda bu yönlü görüş ve öneriler sunan bazı dostların da önerilerinin gereğini yerine getirecek olan bu kararımız temelinde üç ayrı barış grubu Türkiye’ye gönderilecektir. Biri Kandil, biri Maxmur kampından birisi de Avrupa’dan düzenlenecek olan bu barış gruplarının amacı, Türkiye’de demokratik barış sürecine yol aldırmak, yumuşama ortamını geliştirmek, gerçek bir barışın gelişmesi için psikolojik atmosferi oluşturmaktır. Biz kendi cephemizden bu çağrının gereklerini yerine getirerek, barış ve demokratik çözümdeki samimiyetimizi, ısrarımızı ve kararlılığımızı bir kez daha ortaya koymuş bulunuyoruz.”

İlk grup Mahmur’dan
Abdullah Öcalan, 9 ekimde avukatlarıyla görüşme yaptı. Öcalan’ın çağrısı önce Kandil’e ulaştı. PKK üst yönetimi konuyu değerlendirdikten sonra hazırlıkları başlattı. Önceki gün Öcalan adına yapılan açıklamanın ardından PKK’dan gelen açıklama da gelişmelerin böyle seyrettiğini gösteriyor.

İlk grubun Mahmur’dan,.. ( devamı )

Kürt açılımı (Yeni)

Wed, 23 Sep 2009 06:00:00 +0300

Türkiye tarihi bir dönemden geçiyor. Türkiye demeninde yanlış olduğunu düşünüyorum, Türkler; Beyaz-Laik-Türklerin sınavı bu. 1000 yıldır yüzleşmekten kaçındıkları, yok saydıkları, hatta abartıp kart kurt gibi saçma tezler ürettikleri (bkz: Kenan Evren) Kürtleri tanıyan ve ortada bir sorun olduğunu söyleyen bir başbakana sahipler ilk kez. Sorunun ne olduğunu, sorunların neler olduğunu hepimiz bilmemize rağmen şu noktaya vurgu yapmaktan kaçınmayacağım. Bu bir Kürt sorunu değil, bu adı yanlış konulmuş bir Türk sorunudur! Türkün demokrasi sorunudur, Türkün anlayış sorunudur. Çözülmesi gereken budur, çözülürse faydasını görecek yegane halk yine Türkler olacaktır. Adını ne koyarsanız koyun (kürt açılımı - demokratik açılım vs), yapan ve uygulayan kim olursa olsun (AKP hükümeti - Apo - Ünlü dış güçler vs) bu kanı durdurun artık. Çözüm dediğiniz şeyin kimden geldiğine değil, ne içerdiğine bakacak kadar aklı-selim olun artık. 25 yıldır terör mağduru, destansılaştırdığınız tarihe sahip (?) bu yüce Türk halkı bu kadarını hak etmiyor mu? Kürt sorununu değil, Türk zihniyet sorununu çözüm! Çözümün ana hattı burası... ( devamı )

2009 yerel seçimleri ve Kürtler

Mon, 30 Mar 2009 16:07:00 +0300

Türkiye 2009 yerel seçimlerinide demokrasinin ışığına gölge düşürmeden geçirmeyi başardı. Peki son seçim olan 22 temmuz 2008 den beri ne değişti Kürt dünyasında?

Makaleye başlamadan önce matematiksel değişimleri vermek istiyorum, 9 ay önce güneydoğuda neredeyse % 60 ın üzerinde oy alarak DTP yi saf dışı bırakan AKP bu seçimlerde güneydoğu ve kürt nüfuslu illerin hemen hepsini kaybetmiş ve sancağı yeniden DTP ye devretmiştir.

Peki bu faunayı yakından tanıdığını idda eden sayın Recep Tayyip Erdoğan nerede hata yaptı? Hemen seçimlerin ardından Irağa operasyon düzenlenmesinden mi başlasak, Amed'in göbeğinde ya sev ya terk et demesinimi, yoksa anadilini konuşmak isteyen parti liderine yaptığı muameleler mi?

Açmak için seçim arefesini beklediğin TRT Şeş seni kurtarabilir mi sayın başbakanım? Davosta yaptığın atak ne kadar umrunda siirt'linin, kar mı ettik bu işten? Evet sayın Erdoğan iyi bir başbakan, ama göremedi. Kürt halkının öncelikli taleplerini anlayamadı, ya da anlatmadılar etrafındakiler. Rakibin DTP kürt halkına kültürel özgürlükten bahsederken sen yapılmayan yollardan bahsettin, olmuyor başbakanım asıl sorunu yok sayamazsın.

Umarım sayın başbakan bu seçimlerden ders alıp kürt halkının millet bilincinin yeniden oluşmaya başladığını görmüştür. Umarım 100 yıldır yapıldığı gibi makarna v ekömürle bu halkı kandıramayacağını da anlamıştır, somut adımlar beklemeye devam ediceğiz. .. ( devamı )

Mithat Kurtlar: Devlet ideolojisi ve Dengbêjlik

Thu, 22 Jan 2009 02:33:00 +0200

Kürt sözlü kültürünün en önemli aktarıcıları konumunda olan dengbêjlerin ve dengbêjlik geleneğinin yerini bilgi teknolojilerinin alması, kültürel açıdan önemle ele alınması gereken bir sorundur. Öte yandan Kürt sözlü kültür dokusu olarak Dengbêjlik geleneğinin omuzladığı işlevlerin TV, radyo, teyp, kamera vb. gibi iletişim araçlarının alması, Kürtlerin, yaşadığı ülkelerde bu iletişim araçlarıyla olan ilişkilerine göre de değişkenlik kazanmıştır. Bu değişkenlik durumlarına etki eden unsurlara, devlet politikaları da dâhil edilebilir. Çünkü Ortadoğu'daki devletlerin sahip oldukları farklı kültür politikalarına bağlı olarak, dengbejliğin de farklı koşullarda varlığını sürdürdüğünü görüyoruz. Fakat bu yazıda kısaca ele almak istediğim sorun İran, Irak, Suriye ve Türkiye üzerinden, devlet ideolojilerinin Kürt müzik geleneğine karşı geliştirdikleri tutumdur.

Dengbêjliğin işlevsel olarak marjinalleşmesinin en önemli nedeni, temelde devlet ideolojilerine ve burada iletişim araçlarının azınlık kültürlerinin gelişmesi adına kullanılmamış/kullanılamamış olmasında yatar. Bu duruma bağlı olarak da dengbêjlik geleneği, devletlere (Kürtlerin yaşadığı ülkeler) göre farklı gelişme evrelerinden geçmiştir. İsmail Beşikçi'nin değimiyle Kürtler statü olarak sömürge statüsündedirler. Yaşadıkları ülkelerde bugüne kadar gerek temel insan haklarından gerekse de kültürel ilerlemeyi sağlayan iletişim araçlarını kendi gerçekliklerine dönük kullanma haklarından mahrum bırakılmışlardır. Bu durum, modern dünyanın yeni iletişim araçları olan TV, teyp, video, bilgisayarın Kürtler açısından işlevlerini; .. ( devamı )

Sırrı Sakık dan gururlu sözler

Thu, 22 Jan 2009 02:23:00 +0200

Varto DTP İlçe binasında yaklaşan yerel seçimler nedeniyle halk toplantısı düzenlendi. Toplantıya, DTP Muş Milletvekili Sırrı Sakık, DTP Muş İl Başkanı Maşallah Yamaç, Varto Belediye Başkanı Nurgül Özer'inde aralarında bulunduğu yüzlerce kişi katıldı.

Toplantıda ilk olarak söz alan DTP Muş İl Başkanı Maşallah Yamaç, Kürtler olarak 29 Mart Yerel Seçimleri'nde DTP'li belediyelerinin sayısını iki katına çıkararak dünya kamuoyuna seslerini ve güçlerini göstereceklerini söyledi.

Yerel seçimlerde AKP'ye Kürtlerin ders vermesi gerektiğini belirten Yamaç, Kürtlerden çalışma seferberliğini başlatmasını istedi

Yamaç'tan sonra söz alan Muş Milletvekili Sırrı Sakık, AKP'nin seçimler öncesinde açtığı TRT 6'yı eleştirerek, kanalın AKP'nin seçim oyunu olduğunu söyledi. Sakık, "Hiç kimse biz Kürtlere şunu verdik demesin. Siz kimsiniz, kime ne veriyorsunuz? Buna ne hakkınız var? Açık ve net söylüyoruz. Kürtler'de güzel bir söz vardır. Ayran isterken, kabınızı saklamayın. Biz ayran içerken kabımızı saklamıyoruz. Sayın Başbakan, Sayın Baykal, Sayın Bahçeli, Sayın Genelkurmay Başkanı sizler Türk halkı için ne istiyorsanız, biz de Kürt halkı için onu istiyoruz" diye konuştu.

TRT 6'da program sunun Kürt sanatçılara da seslenen Sakık, "Tatlı su balıkları, Kürtlerin sırtından rant sağlayamaz. Çıkıp TRT 6'i göklere çıkarıp övüyor. Bunlar kimin değirmenine su taşıyor tabiî ki AKP'nin. Kimse Kürt halkı üzerinde siyaset yapamaz" dedi. Yapılan konuşmaların ardından Muş Milletvekili Sırrı Sakık halkın sorunlarını dinledi.

.. ( devamı )

Görünen zanlı öldü, peki kim hesap verecek?

Wed, 21 Jan 2009 04:56:00 +0200

Eski JİTEM Diyarbakır Grup Komutanı ve Devlet Övünç Madalyası sahibi emekli Kurmay Albay Abdülkerim Kırca, Güvercinlik'teki askeri lojmanında dün ölü bulundu. Diyarbakır JİTEM Grup Komutanlığı'nda faili meçhul bir cinayete kurban giden Cem Ersever'in yerine gelen Kırca'nın ölümünü soruşturmak üzere olay yerine gelen polislerin lojmana girmesine izin verilmedi. Sekiz cinayeti kapsayan JİTEM davasının sanıkları arasında yer alan Kırca'nın ölümüyle ilgili soruşturmayı, sivil değil askeri savcı üstlendi. Güneydoğu'daki ölüm kuyularının da sorumlularından olduğu iddia edilen Kırca'nın, beylik silahıyla kafasına bir el ateş ederek intihar ettiği öne sürüldü.
Edinilen bilgiye göre, Diyarbakır'da binbaşı rütbesiyle görev yaptığı dönemde 'Kerim Binbaşı' olarak tanınan Abdülkerim Kırca, dün sabah Güvercinlik'teki askeri lojmanlardaki evinde ölü bulundu.

Polis lojmana alınmadı (?)

Kırca'nın ölümünü soruşturmak üzere olay yerine gelen polisler, 'askeri bölge' olduğu gerekçesiyle lojmanlara alınmadı. Emekli kurmay albay olmasına rağmen Kırca'nın ölümüyle ilgili soruşturmayı da sivil değil askeri bir savcının yürüttüğü öğrenildi.
Abdülkerim Kırca'nın kuşkulu ölümüyle ilgili herhangi bir açıklama yapılmazken Kırca'nın beylik tabancasıyla kafasına bir el ateş ederek intihar ettiği öne sürüldü. Bir çatışmada omuriliğinden vurulduğu için tekerlekli sandalyeye mahkum olan Kırca'nın, askeri lojmanda eşiyle birlikte yaşadığı biliniyor. Ancak intihar anında eşinin evde olup olmadığı bilinmiyor.

Değerli yorumlarınızı esirgemeyiniz..

.. ( devamı )

Hasip Kaplan'dan Başbakanla görüşme talebi

Tue, 20 Jan 2009 03:56:00 +0200

DTP Şırnak milletvekili Hasip Kaplan, Başbakan'dan randevu istedi.

2009 bütçesinin geneli üzerindeki görüşmeler sırasında DTP Şırnak Milletvekili Hasip Kaplan, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a "Oğlunuz öğrenciyken nasıl gemi aldı? Nasıl armatör olunuyor" sorusunu yöneltmişti. Erdoğan ise "Özel gelirsin anlatırım sana" karşılığını vermişti.

Başbakan Erdoğan'ın bu sözleri üzerine şahsı adına randevu talebinde bulunan Kaplan, Erdoğan'ın Meclis'teki makamına yazılı başvuruda bulundu.

Kaplan, başvurusunda görüşmenin bütçe müzakereleri bitmeden yapılması talebini de dile getirdi.

Kaynak: NTV.. ( devamı )

Osman Baydemir: Geride kalan 5 yıl

Tue, 20 Jan 2009 03:49:00 +0200

Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir 5 yıllık hizmet sürecini değerlendiren bir toplantı yaptı. Baydemir, Büyükşehir Belediyesi Tiyatro Salonu'nda yapılan toplantıda Çevre Koruma, Strateji, Yazı İşleri, Hukuk, İç Denetim ve Teftiş Kurulu Daire başkanlıklarına bağlı ekiplerle bir araya geldi.

5 yıllık zaman dilimi içerisinden yüzünün akıyla çıkmasının en önemli sebebinin mesai arkadaşlarıyla yürek birliğiyle çalışmasına bağlayan Baydemir, "Hep birlikte halkımızın karşısında alnımız ak, başımız dik çıkmayı başardık. Eğer yaşanan bir eksiklik varsa öncelikle benim şahsımındır. Ama gerçekleşen başarılar sizlerindir. Sizin emeğinizdir. Bunun için sizi yürekten kutluyorum. Diğer kentlere ayrılan bütçeyle yapılan hizmetin 10 katını yaptık. Hükümet Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki 21 ile yapmış olduğu teşvik toplamının Bursa kadar etmiyor. Allah'ın izniyle sevgiyle, birlikle, çalışmayla yoksulluğu kaderimiz olmaktan çıkartacağız" dedi.

Göreve geldiği ilk günden itibaren kendisini halkın başkanı değil hizmetkarı olduğunu belirten Osman Baydemir, "Hepimiz birbirimizin kardeşiyiz. Ben hiçbirinizden büyük değilim. Halkımın gerçekliğini bilerek hizmet eden arkadaşlarımız benim başımın tacıdır. Kentin yüzde 60'ı işsiz, sokaklarda esnaf ve aile ziyaretlerinde yapmış olduğum görüşmelerde yoksulluk bir tokat gibi yüzüme çarpıyor. Bu durum yüreğimi yakıyor" ifa.. ( devamı )

KÜRT TEAVÜN VE TERAKKİ CEMİYETİ

Fri, 23 Jan 2009 09:32:00 +0200

kürt tarihi Seyit Abdülkadir, Saidi Nursi, Babanzade İsmail Hakkı, Hacı Tevfik (Piremerd) ve diğer Kürt aydınları tarafından 1908’de kurulan Kürt Teavün ve Terakki Cemiyeti (Kürt Dayanışma ve Gelişme Cemiyeti) o tarihe kadar aralarında çekişme olan Bedirhanlar, Şemdinanlar ve Babanzadeleri ilk kez bir araya getiriyordu. Seyit Abdülkadir’e büyük saygı duyan İstanbullu hamallar da cemiyetin halk ayağını oluşturuyordu. Kürtlüğe, İslam’a, Osmanlılığa, Anayasaya bağlılığın esas olduğu bir dayanışma örgütlenmesi olan cemiyet, Kürt aşiretleri arasındaki sorunları çözmek için eğitim, ticaret, zanaatı teşvik etmeyi hedefleyen cemiyete sadece İstanbul’da oturan ve Türkçe’yi okuyup yazabilen Kürtler üye yapılıyordu. Kürtçe bilmek ise zorunlu değil, sadece arzulanan bir özellikti. Anlaşılan cemiyet kendini Kürt olmaktan ziyade Osmanlı olarak tanımlıyordu. (Tarık Zafer Tunaya, Türkiye’de Siyasal Partiler, İkinci Meşrutiyet Dönemi, 1908-1918, Hürriyet Vakfı Yayınları, 1984, s. 405-407.) Cemiyetin aynı adı taşıyan bir gazetesi, Meşrutiyet adlı bir de okulu vardı. (Naci Kutlay, “Bedirhan Ayaklanmasından 1920’ye Kürt Milliyetçiliği”, Toplumsal Tarih, S. 158, s. 30.)
.. ( devamı )

KÜRDİSTAN GAZETESİ

Wed, 21 Jan 2009 09:31:00 +0200

İstanbul’da bunlar olurken, Batı ile ilişki kurulan ve ondan etkilenilen diğer coğrafyalardaki modern anlamda milliyetçiliğin ilk emareleri görülmeye başlamıştı, ama henüz siyasal değil kültürel bir uyanış söz konusuydu. 1889’da Bedirhan Bey’in oğlu Midhat Mikdat Bey’in Kahire’de çıkardığı Kürdistan gazetesi bunun bir örneğiydi. Gazete geniş kitlelere ulaşamıyordu ancak, büyük kentlerdeki Kürt aydın ve elitlerini etkiliyordu. Gazetede Kürtlerin birliği, eğitime önem vermeleri, sanayi ve bilime yönelmeleri, köklerine uzanmaları, geçmişlerinden onur duymaları gibi konular vurgulanıyordu. Ahmedê Xanê’nin Mem u Zin adlı ünlü destanı ilk kez bu gazetede dizi halinde yayınlanmıştı.(Kutlay, İttihat Terakki, s. 23.)

II. Abdülhamit’in baskı rejiminden Avrupa’ya kaçan Jön Türklerle Kürt aydınlarının sıkı olmasa da teması sürmüştü. Nitekim Mithad Bey’in kardeşi Abdurrahman Bedirhan 1897’de Cenevre’de çıkarttığı bir diğer Kürdistan Abdurrahman Bey, Anadolu Kürtlerini ‘sersemletici uyku’dan uyanmaya davet ediyordu ama bu çağrılarında milliyetçi tonlar yoktu. Çünkü o dönemin pek çok İttihatçısı gibi monarşi yanlısıydı ve çareyi Osmanlı Devleti’nin restorasyonda görüyordu. (Celile Celil,

İTC’NİN KÜRT ÜYELERİ

Tue, 20 Jan 2009 09:31:00 +0200

Ama ortada henüz ‘Kürt milliyetçiliği’ diye bir oluşumun olmadığı 1889’da ilerde Türk milliyetçiliğinin şampiyonluğunu yapacak olan İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin (İTC) kuruluşu sırasında anlaşıldı. İTC’yi kuran beş kişiden ikisi, Arapkirli Abdullah Cevdet ve Diyarbakır’lı İshak Sukuti Kürt’tü. Cemiyetin önde gelenleri arasına bulunan Bağdat Mebusu ve Darülfünun Hocası Babanzade İsmail Hakkı, İslamcı çevrelerde itibar gören Darülfünun Hocası Babanzade Ahmet Naim, sosyolog Ziya Gökalp önemli Kürt aydınlarıydı. Ayrıca 1847’de ayaklanan Botan Emiri’nin oğlu Bedirhan Bey, Şeyh Ubeydullah’ın oğlu Nehri Şeyhi Seyit Abdülkadir Efendi ve Bitlisli Saidi Nursi de İTC üyesiydi. (Naci Kutlay, İttihat Terakki ve Kürtler, Koral-Fırat Yayınları, 1991, s.26.)
.. ( devamı )

ŞEYH UBEYDULLAH İSYANI

Tue, 20 Jan 2009 09:29:00 +0200

Bedirhan Bey’in yenilgisinden sonra bölgede dinsel, ekonomik ve siyasal anlamda en güçlü aktör Hakkari’nin Şemdinli bölgesindeki Nehri köyünde ikamet eden Şeyh Ubeydullah olmuştu. Peygamber soyundan gelen ve Nakşibendiliğin Halidiye koluna bağlı olan Şemdinanlar, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’ndan sonra Osmanlı Devleti ile İran arasındaki bölgenin kontrolünü tamamen eline geçirmişlerdi. Ağır vergileri ve 1879’da kötü geçen hasadı bahane eden Şeyh, önce vergi sistemini değiştirmek için devletle pazarlık yapmış, ama istekleri yerine gelmeyince Nasturilerin de desteğini alarak 1880’de hem Osmanlı Devleti’ne, hem de İran’daki Kaçar Devleti’ne isyan ettiğini açıklamıştı. Uzun bir pazarlıktan sonra Medine’ye sürgüne gitmek zorunda kalan Ubeydullah’ın Başkale’deki İngiltere Konsolos Yardımcısı Clayton’a yazdığı mektuptaki bazı ifadeler, ‘Kürtlük bilinci’nin şekillenmeye başladığını düşündürüyordu, çünkü talepler arasında Kürdistan’ın bağımsız bir bölge olarak tanınması vardı. (Ayaklanma hakkında ayrıntılı bilgi için: Waidieh Jwadiah, Kürt Milliyetçiliğinin Tarihi ve Gelişimi, İletişim, 1999, s. 143-193)
.. ( devamı )

Kürt Milliyetçiliğinin geç doğumu

Sun, 25 Jan 2009 09:28:00 +0200

Osmanlı Devleti’nde, 1839’da Tanzimat ilanından sonra yaşanan ilk ciddi Kürt ayaklanması Cizre’deki son Botan Emiri Bedirhan Bey’in 1847’deki ayaklanmasıydı ama bu bırakın milliyetçiliği, ‘Kürtlük bilinci’yle bile değil, merkezi devlete karşı yetke alanını genişletmek için yapılmış bir başkaldırıydı. Yıllarca merkezle işbirliği içinde yöredeki Kürt aşiretlerine hükmeden Bedirhan Bey, bir süre sonra gücünün büyüsüne kapılmış, önce devletin Hıristiyan tebaasından Nasturilere saldırmış, arkasından Van bölgesinde Tanzimat reformlarına karşı çıkan Kürt aşiretlerine arka çıkmıştı. Merkezi devlet de, Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Paşa tehlikesini savuşturduktan sonra Bedirhan Bey’e haddini bildirmeye karar vermişti. 1847’de başlayan çatışmalar, sekiz aylık bir mücadeleden sonra merkezin galibiyeti ile sonuçlandı. Bedirhan Bey önce İstanbul’a sonra yabancı ülkelerin ricasıyla Girit’e sürgüne gönderildi. Orada Müslüman ve Hıristiyanlar arasında arabuluculuk yapması üzerine devlet tarafından affedildi ve ‘Paşa’ unvanıyla ödüllendirildi.
.. ( devamı )

Kendi var adı yok bir ülke: Kürdistan

Sun, 25 Jan 2009 09:27:00 +0200

‘Kürdistan’ terimi ilk kez, son Büyük Selçuklu Sultanı Sancar Bey’in (ö. 1157) merkezi bugünkü İran’ın Hemedan kentine yakın Bahar kenti olan ‘Kürdistan Eyaleti’nde kullanılmıştı. Kürdistan adı, coğrafi bir terim olarak, Kanuni Sultan Süleyman 1525 ve 1553 tarihli fermanlarında da vardı. I. Ahmet 1604 tarihli fermanında ‘Umum Kürdistan’ terimini kullanmıştı. 17. yüzyıl yazarı Evliya Çelebi ünlü seyahatnamesinde ayrıntılarıyla ‘Kürdistan’ bölgesini ve şehirlerini anlatmıştı. Sadrazam Mustafa Reşit Paşa 1847 yılında yönetim birimi olan ‘Kürdistan Eyaleti’ni kurdu. 13 Aralık 1847 tarihli Takvim-i Vekayi’de yayınlanan düzenlemedeki eyaletin merkezi Ahlat’tı ve Diyarbakır, Muş, Van, Hakkari, Cizre, Botan ve Mardin’i kapsıyordu. Merkez sonra sırasıyla Van’a, Muş’a ve Diyarbakır’a taşındı. 1856’da bu eyaletin sınırları yeniden düzenlendi, 1864’te ise Diyarbakır ve Van vilayetlerine bölünerek son buldu.

I. Abdülmecid (1839-1862) Bedirhan Bey’in eline geçen Harput, Urfa, Diyarbekir, Erzurum, Bağdat ve Musul bölgelerini geri alınmasının şerefine 1847’de Kürdistan madalyası yaptırmıştı. Altın, gümüş ve bronz üç çeşit 29 mm. çapındaki madalyanın üzerinde Kürdistan dağlarının kabartması, Kürdistan yazısı ve taarruzun Rumi takvimdeki yılı 1263 yazıyodu. Madalyanın arka yüzündeyse Abdülmecid’in tuğrası yer alıyordu.

Dahiliye N.. ( devamı )

Ad Koyamamak

Mon, 19 Jan 2009 09:26:00 +0200

7 yıl kulağımızın üstüne yattıktan sonra 2006’dan itibaren tekrar tırmanan ‘düşük yoğunluklu çatışma’ durumunun bilançosu hakikaten vahim. Yürekleri dağlayan ölüm haberleri, sadece ilan edilmemiş bir savaşın sürdüğü bölgede değil, tüm ülkede yaşanan ama tam dökümünü bilmediğimiz ekonomik, sosyal, psikolojik, yıkımlar, Ayvalık örneğinde ürkerek izlediğimiz türden ‘Türk’ ve ‘Kürt’ toplumları arasında yükselen düşmanlık hali ve daha nicesi.

Damadı gazeteci Metin Toker’e bakılırsa, İsmet İnönü “Daha Cumhuriyet’in kuruluşuyla birlikte düşünmeye başladı bu Kürtleri ne yapacağız diye?” demişti. (Aktaran Hasan Cemal 26 Ekim 2007 Milliyet) Yani, sorun bazılarının göstermek istediği, 1984’te PKK’nın Şemdinli ve Eruh baskınlarıyla başlamadı. Aksine Cumhuriyetle yaşıt. Tam 85 yıldır, ‘şekavet’, ‘eşkıyalık’, ‘asayişsizlik’, ‘feodalizm’, ‘geri kalmışlık’, ‘modernleşme karşıtlığı’ gibi bağlamlarda ele aldığımız bu meseleye ‘Kürt Meselesi/Sorunu’, ‘Terör Meselesi’ ya da ‘dış mihrakların işi’ adı takmanın tarihçesi oldukça yeni. Yani PKK bir neden değil bir sonuç.

Adı doğru koyulamadığı için, meselenin nasıl bitirilebileceği konusunda da uzlaşma yoktu. Eskiden ‘harekat’, tedip’, ‘tenkil’, ‘sürgün’ ve ‘imha’, ‘as.. ( devamı )

Vahap Coşkun: Kürtçeyi tanımak devlete zor geliyor

Mon, 26 Jan 2009 09:23:00 +0200

Halen resmi bir belgeye Kürtçenin girmesinden özenle sakınılıyor ve "anlaşılmayan bir dil" olarak nitelendirilebiliyor. Kürtçeyi kabullenmek, onu tanımak devlete zor geliyor. Anlaşılan o ki, devletin hücrelerine işlemiş farklılık karşıtı zihniyetten arındırılması ve bütün vatandaşlarına eşit saygı gösterir bir olgunluğa erişmesi için, yapılacak yığınla iş var.

Türkiye, devletin birbiriyle çelişen birçok uygulamanın altına aynı anda imza attığını görmenin mümkün olabildiği ilginç bir ülke. Öyle ki, bu ilginç ülkede devletin "ak" dediğine zaman geçirmeden "kara" demesi veya bir konuda bir yandan yapıcı bir rol üstlenirken diğer yandan eş zamanlı olarak yıkım müteahhitliğine soyunması artık pek çok kimseye şaşırtıcı gelmiyor.

Mesela alın devletin Kürtçeye yönelik izlediği politikayı. Bugünlerde devleti, Kürtçenin resmî düzeyde tanınmasını sağlayacak hummalı bir hazırlığın içinde görüyoruz. Devlet hem TRT'de 24 saat Kürtçe yayın yapacak bir televizyon kanalını Ocak ayına yetiştirmeye çalışıyor, hem de Mardin Artuklu Üniversitesi bünyesinde bir Kürdoloji bölümü açmanın zeminini oluşturuyor. Bu hazırlıkların içinde yer alan bürokratlar ve siyasiler de Kürtçeye dönük sıcak mesajlar veriyorlar kamuoyuna. Örneğin, İstanbul'da Kürt aydınlarla buluşan TRT Genel Müdürü, Kürtçe-TV'de "resmi ideolojinin taşıyıcılığının yapılmayacağını" belirtiyor; Artuklu Üniversitesi Rektörü Kürdoloji bölümünün açılmasını "Geç kalmış bir çalışma" olarak tanımlıyor; Kürtçe TV'ye "Heşt" (Sekiz) yerine "Yekbun" (Birlik) ismini öneren AKP mille.. ( devamı )

Sertaç Burak: Kürt halkının demokratik kazanımı

Fri, 23 Jan 2009 09:21:00 +0200

kürt tarihi

TRT Şeş’in yayının başlaması 85 yıldır pompalanan korkuların ne kadar temelsiz, kof olduğunun göstergesi oldu. Televizyonun açılmasından sonra ne sokak çatışmaları, ne de linç girişimleri oldu. TRT Şeş Kürt sorunun çözümü yolunda önemli bir adımdır.

Cumhuriyetin kuruluşundan kısa bir dönem sonra (1924) devletin resmî politikası, homojenleştirilmiş nüfustan oluşan bir toplum yaratmak oldu. Resmî devlet siyasetinin önemli bir boyutu da Kürt dili ve kültürü üzerinde uygulanan ret, inkâr ve yok etme politikasıdır. Çünkü zorba devletler farklı dillere karşı uyguladıkları zoraki asimilasyon politikası ile o dili “yok etmeyi (to kill a language)” dolayısı ile, konuşulmayan dil onu konuşanlar ile birlikte kaybolmaya yüz tutar. Bunu sosyolinguistler “Dilkıyım (linguicide)” olarak niteler. İnsanlığa karşı bir suçtur.

85 yıllık cumhuriyet tarihinde Kürtçe konuşan insanlar böylesine ağır ve zorba metotlara rağmen dillerini koruyabildiler. Bunun için ağır bedeller ödediler. Kürt hareketinin bir bütün olarak önemli taleplerinden biride Kürtçe TV ve Radyo yayını idi. Türkiye’nin en büyük kamusal kuruluşu olan TRT’nin TRT-Şeş adı ile 1 Ocak 2009’dan bu yana 24 saat Kürtçe yayına başlaması Kürt halkının, yasalarda adının konmamasına rağmen (hatta TRT yasayında bu yayının adı çok dilli yayın olarak belirtilmesine karşın), resmî olarak yasakların olmasına rağmen, gösterdiği direngenliğinin, Kürt dili ve kültürüne bağlılığın, inatla kimliğini sahiplenmenin bir sonucudur.

BU KAZANIM ÖNEMLİDİR

Salin Akın: TRT 6 ve Kürtçe nin resmi statüsü

Mon, 19 Jan 2009 09:19:00 +0200
Çok kültürlü ve çok dilli bir toplum yolunda TRT 6’nın açmış olduğu bulvar, Devletin Kürtçe’ye nihayet resmî bir statü vermesiyle toplumsal bir anlam kazanır. Bir Kırgız atasözüne göre; “Dilin kaderi halkın kaderidir”. Kürtçe’ye verilecek statü ülkemizde Kürt vatandaşların siyasi ve sosyal konumlarının yansıması olarak algılanacağı unutulmamalıdır.

TRT 6 kanalının başladığı Kürtçe yayınlar, basında ve kamuoyunda beklenen ilgiyi görerek işitsel-görsel medyaların bir parçası olma yolunda. Kaliteleri ve içerikleri ne olursa olsun, kesintisiz 24 saat Kürtçe sinema, röportaj, çizgi film, belgesel film yayınlayan TRT kurumunun bu açılımını tarihi bir adım olarak nitelemek yersiz değildir.

KÜRTÇE: NEREDEN NEREYE

Bu adımın neden tarihsel bir anlam içerdiğini kavramak için, Kürtçe’nin 1980 yıllarındaki durumunu kısaca anımsamak yeterli. Bilindiği gibi, 22 Ekim 1983 tarihli Resmî Gazete’de yayınlanan 2932 sayılı “Türkçe’den başka dillerde yapılacak yayınlar hakkında Kanun”un, 3. maddesi “Türk vatandaşlarının anadili Türkçe’dir” tanımını yaparak, “Türkçe’den başka dillerin anadil olarak kullanılmasına ve yayılmasına yönelik her türlü faaliyette bulunulmasını” yasaklamıştı.

Söz konusu kanun, 2 Nisan 1991 tarih ve 3713 sayılı “Terörle Mücadele Kanunu” ile yürürlükten kaldırılmasına rağmen, Kürtçe’nin basında ve toplumsal ilişkiler çerçevesinde serbest kullanımı önündeki engeller tamamen kalkmış değildi. Dün.. ( devamı )

E. Fuat Keyman: Kürt sorunu, dil ve demokratikleşme

Wed, 21 Jan 2009 09:16:00 +0200

Bugün, ekonomik krizin yanında karşı karşıya olduğumuz temel sorun, “birlikte yaşama alanında yaşadığımız zayıflık”tır. Bu alana odaklanmalıyız, bu alan üzerinde çalışmalıyız, ideolojik olmak yerine, somut sorunlara somut çözümler üreterek bu alanın güçlendirilmesi için çaba göstermeliyiz.

2009 yılı Türkiye için çok zor bir yıl olacak. Bir taraftan 1929 krizinden beri dünya ekonomisinin karşı karşıya kaldığı en güçlü kriz dalgası, diğer taraftan da mali durgunluk-işsizlik ekseninde hareket eden krizin daha da derinleşeceği görüşü. Bu kabuller temelinde, 2009 yılının hem dünya, hem de Türkiye için çok zor bir yıl olacağını söyleyebiliriz. Bu bağlamda da, Türkiye ekonomisini korumak, güçlendirmek ve tahribat gücü çok yüksek bu krizden en az zararla çıkartmak, Türkiye’de siyasetin ve kamusal/akademik tartışmanın ana odak noktası olacağını da görebiliriz. Ekonomik canlanma ve özellikle yoksulluk/işsizlik sorunlarına karşı mücadelede, başta hükümetin ne kadar başarılı olabileceği sorusuna yanıt vermek çok zor.Ekonomi alanı ciddi belirsizlikler ve güvensizlikler içeren bir alan, ve 2009’un çok zor geçeceği gerçeğini bize gösteren alan. Türkiye bu alanda çok zorlanacak.

ÇÖZÜM VE NORMALLEŞMEYE DOĞRU

Bununla birlikte, bu zor yıl içinde önemli bir sürpriz ile önemli bir olumlu gelişme ile karşılaşabiliriz.Bu sürpriz, Kürt sorunuyla ilgili ve bu sorunun çözümüne ya da normalleşmesine dönük olumlu gelişmelerin 2009 yılında ortaya çıkmasıyla yaşayabileceğimiz bir sürpriz. Ekonomi alanında çok zor .. ( devamı )